Zaproszeni Goście


Gościem Honorowym konferencji będzie pani profesor Hanna Buczyńska-Garewicz z Department of Philosophy Holy Cross College (USA). Jej książka „Człowiek wobec losu” stała się inspiracją do wyboru tematyki konferencji.

Swój udział potwierdził profesor Paweł Pieniążek z Uniwersytetu Łódzkiego, autorytet w dziedzinie filozofii Nietzschego, który współtworzy projekt Nietzsche Seminarium. Jest tłumaczem 13. tomu Nachlass Friedricha Nietzschego.

Krakowskich badaczy flozofii Nietzschego reprezentować będą filozofowie profesor Jacek Filek (UJ), doktor Piotr Augustyniak (UE),dr Stanisław Łojek (UJ) oraz filolog klasyczny dr Krzysztof Bielawski (UJ).
Jacek Filek od lat prowadzi seminarium poświęcone analizie "Tako rzecze Zaratustra" na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dla uczestników konferencji poprowadzi warsztaty.
Piotr Augustyniak jest autorem książki "Inna Boskość. Mistrz Eckhart, Zaratustra i przezwyciężenie metafizyki", gdzie proponuje autorską interpretację idei wiecznego powrotu.
Stanisław Łojek jest autorem m.in. książki "Obrona Nietzschego. Rzecz o odpowiedzialności."

24.01.2013

prof. Hanna Buczyńska-Garewicz

Tytuł wykładu: Wieloznaczność myśli o wiecznym powrocie

Abstrakt:
1. Nietzsche jako filozof „jednej jedynej myśli”.
Krytyka architektoniki systemu : Nietzsche i Schopenhauer.

2. Język teoretyczny a język metaforyczny.

3. Główne obrazy wiecznego powrotu. Brak definicji i funkcja przedstawień.

4. „Wieczny powrót” a inne pojęcia : wola, diachronia woli, czas, trójjednia faz czasu, samoodpowiedzialność człowieka (ostatni człowiek, nadczłowiek), amor fati, nauka mądrości życia (potwierdzanie przeciw negacji), dionizyjskość.

5. Jak czytać Nietzschego.
Blaski i cienie wieloznaczności.

20.01.2013

prof. Paweł Pieniążek

Tytuł wykładu: Jednostka i kosmos. Rozdarta wieczność w Nietzscheańskiej wizji wiecznego powrotu

Abstrakt:
Celem wystąpienia jest ukazanie idei wiecznego powrotu w perspektywie interpretacji myśli Nietzschego jako myśli próbującej ugruntować aktywność kulturotwórczą jednostki w pogrążonej w nihilizmie - relatywistyczno-seceptyckiej destrukcji normatywnych podstaw działania - kulturze nowoczesnej. W tej perspektywie wieczny powrót jawi się jako stwórczy mechanizm stawania się (woli mocy), mocą którego odniesienie do nieasymilowalnej głębi dionizyjskiego kosmosu nadaje bezwarunkowe, absolutne znaczenie fundującym aktywność ludzką, zawsze jednostkowym pozorom. Wieczność okazuje się jednak wiecznością niemożliwą – ma bowiem scalić w stwórczym stawaniu się udział jednostki w immanencji dionizyjskiego kosmosu z refleksyjną, wykształconą w warunkach nihilistycznej nowoczesności – zamykającą dostęp do całości bytu – egzystencjalną autonomią jednostki. Idea wiecznego powrotu stanowi zatem w myśli Nietzschego enigmatyczny znak, szyfr, nieosiągalnej wieczności.

Paweł Pieniążek - pracuje w Katedrze Filozofii Współczesnej Uniwersytetu Łódzkiego. Doktorat (1993) Ja – Nieskończoność - Inny w Emmanuela Lévinasa filozofii transcendencji;Autor książek: Brzozowski. Wokół kultury: inspiracje nietzscheańskie (IFiS PAN, Warszawa 2004) Suwerenność i nowoczesność. Z dziejów poststrukturalistycznej recepcji Nietzschego [rozprawa habilitacyjna] (Wydawnictwo UŁ, Łódź 2006; Toporzeł, Wrocław 2009) oraz wielu artykułów, opublikowanych w wydawnictwach krajowych i zagranicznych, poświęconych współczesnej filozofii francuskiej i niemieckiej (m. in. poświęconych zwłaszcza Nietzschemu, jak również Schillerowi, Heideggerowi, szkole frankfurckiej, Rousseau, Kierkegaardowi, Lévinasowi Canguillhemowi, Blanchotowi, Derridzie, Foucaultowi, Bataille’owi, Klossowskiemu, Lacoue-Labarthe’owi, Brzozowskiemu}.

20.01.2013

dr Piotr Augustyniak

Tytuł wykładu: Wieczny powrót – między przymusem powtarzania a wolą mocy

Abstrakt:
Celem wystąpienia będzie przedstawienie idei wiecznego powrotu jako krytycznego impasu w ekstatycznej myśli Nietzschego, a jednocześnie – w połączeniu z ideą woli mocy – jako próby jego przezwyciężenia. Aby zobrazować swoistą dramaturgię tego Nietzscheańskiego zwrotu odwołam się do Schopenhauerowskiego ujęcia woli życia oraz Freudowskiej kategorii „przymusu powtarzania” i związanego z nim odkrycia konserwatywnego charakteru popędów. Oba te stanowiska wydają się dobrze obrazować ów krytyczny impas, wyrażający się w myśli o wiecznym powrocie tego samego: każdy poryw twórczości, każda ekstaza, każda próba rozwoju, progresu, zmiany musi okazać się pozorem w obliczu zasadniczej toż-samości życia-istnienia. Czy jednak sama ta toż-samość, wieczne powracanie tego samego, nie jest – paradoksalnie – znakiem twórczej ekstazy życia-istnienia, jego ciągłego rozpoczynania od nowa, dziecięcej zabawy, transowego upojenia?

Piotr Augustyniak (1977), filozof, eseista i tłumacz, adiunkt w Katedrze Filozofii Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Autor książki Inna Boskość. Mistrz Eckhart, Zaratustra i przezwyciężenie metafizyki (2009). W Bibliotece Kwartalnika Kronos ukazuje się właśnie jego przekład późnośredniowiecznego traktatu mistycznego Teologia niemiecka oraz książka jego autorstwa, pt. Istnienie jest Bogiem, ja jest grzechem. W Przeglądzie Politycznym, w latach 2006-2011, autor rubryki "Fenomenologia ducha polskiego", inspirowanej notatkami Nietzschego o polskości.

5.02.2013

dr Stanislaw Łojek

Tytuł wykładu: INCIPIT TRAGOEDIA: Heidegger o Nietzscheańskiej myśli wiecznego powrotu

Abstrakt:
Heidegger wskazuje na dwie możliwości myślenia Nietzscheańskiej myśli wiecznego powrotu, które jego zdaniem odzwierciedlają dwa stanowiska wobec bytu w całości. Choć wydają się bardzo zbliżone, różnią się od siebie diametralnie, wyrażając dwie odmienne wizje rzeczywistości, doświadczane przez dwa odmienne typy człowieka. Podobieństwo należy tłumaczyć tym, że oba stanowiska wyrastają z przeżycia nihilizmu. Pierwsze z nich mówi „wszystko jedno”, potwierdzając tym samym jego panowanie. Drugie, której jest stanowiskiem samego Nietzschego, powiada, że „nic nie jest obojętne”, co stanowi wyraz przezwyciężenia nihilizmu i oznacza najwyższe potwierdzenie rzeczywistości, w której każdą rzecz, włącznie z tym, co najbardziej wątpliwe i przerażające, można i należy afirmować.
Akcentując ów anty-nihilistyczny wymiar myśli o wiecznym powrocie, Heidegger pragnie ukazać jej właściwy charakter, często według niego zafałszowywany przez nietrafne interpretacje. Jednak w późniejszych wykładach i pismach jednoznacznie stwierdza porażkę Nietzschego. Co więcej, badając jej przyczyny, dochodzi do wniosku, iż ten sposób doświadczania bycia, który znajduje wyraz w myśli wiecznego powrotu, jest przejawem pogłębienia charakteryzującego nihilizm bezsensu.
W moim wystąpieniu chciałbym prześledzić oba wątki: prezentację myśli wiecznego powrotu oraz jej późniejszą krytyczną diagnozę. Zamierzam również wykazać, że diagnoza ta, choć w pewnej mierze uprawniona, nie jest jedyną możliwą i pomija istotne wątki filozofii Nietzschego, które mogłyby skłaniać do odmiennej oceny idei wiecznego powracania tego samego. Nie chodzi mi jednak o wskazywanie na braki czy pominięcia w Heideggerowskiej interpretacji. Właściwym moim zamiarem jest bowiem możliwie wielostronne ukazanie problemu, który żywo zajmował zarówno Nietzschego, jak i Heideggera: problemu nihilizmu oraz możliwości jego przezwyciężenia. Kwestia ta, również dla mnie najbardziej interesująca, w gruncie rzeczy sprowadza się do pytania o to, czy i jak możliwe jest afirmowanie rzeczywistości takiej, jaka jest.

Stanisław Łojek, adiunkt w Instytucie Europeistyki UJ. Na temat myśli Nietzschego wydał trzy książki: Obrona Nietzschego. Rzecz o odpowiedzialności (2002); Hegel i Nietzsche wobec problemu polityczności (2002); Megalopsychokracja. O cnocie w polityce i polityce cnoty. Od Homera do Arendt i Straussa (2009) i opublikował szereg artykułów.

22.02.2013


Ważne terminy:

1 stycznia 2013
Start projektu

7 stycznia - 20 lutego 2013
Przyjmowanie zgłoszeń

5 lutego
Zatwierdzenie listy uczestników warsztatów

1 marca 2013
Ogłoszenie listy prelegentów

2 marca 2013
Opublikowanie harmonogamu

22-23 marca 2013
Sympozjum



Kontakt: knsf[at]iphils.uj.edu.pl
Sympozjum Nietzscheańskie "Boska radość powtórzenia: idea wiecznego powrotu" - Kraków 2013